مىزنند و در پاسخ اين تقاضا « كلا » مىگويند . و اگر توبه كند و از اعمالش پوزش طلبد فايده اى ندارد چرا كه درهاى توبه ديگر بسته شده است . بنا بر اين چاره اى جز آه حسرت كشيدن و افسوس خوردن و به گفته قرآن هر دو دست را با دندان گزيدن ندارد يَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى يَدَيْه ( فرقان - 27 ) . بايد توجه داشت كه « يتذكر » فعل مضارع است و معمولا دلالت بر استمرار دارد يعنى در آن روز انسان پيوسته همه اعمال خويش را به ياد مىآورد و اين به خاطر آن است كه در آن روز حجابها از قلب و روح انسان برداشته مىشود و همه حقايق مكنون بارز و آشكار مىشود . و لذا در آيه بعد مىافزايد « در آن روز جهنم براى هر بيننده آشكار مىگردد » ( * ( وَبُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِمَنْ يَرى ) * ) . جهنم هم اكنون نيز وجود دارد بلكه طبق آيه 54 عنكبوت وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ كافران را از هر سو احاطه كرده اما حجابهاى عالم دنيا مانع رؤيت آن است ولى آن روز كه روز ظهور و بروز همه چيز است جهنم از همه آشكارتر ظهور مىكند . جمله « لمن يرى » اشاره به اين است كه جهنم در آن روز به قدرى آشكار است كه هر بيننده اى بدون استثنا آن را مىبيند و بر هيچكس مخفى نيست ، نه نيكان و نه بدان كه جايگاهشان دوزخ است . اين احتمال نيز داده شده است كه جمله اشاره به كسانى است كه در آن روز داراى چشم بينا هستند زيرا طبق آيه 124 سوره طه بعضى در آن روز نابينا محشور مىشوند وَنَحْشُرُه يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى ولى معنى اول كه غالب مفسران